భారత పర్యావరణ విధానాల లోపాలు – వాయు కాలుష్యానికి శాశ్వత పరిష్కారం ఎక్కడ?

- కాలుష్య సంక్షోభం మళ్లీ పెరుగుతున్న ఆందోళన
- పాలసీల అమలులో స్పష్టమైన ఖాళీలు
- శాశ్వత పరిష్కారాల కోసం సమగ్ర దిశ అవసరం

డెస్క్, 22 నవంబర్ :
భారతదేశంలో వాయు కాలుష్యం ప్రతి సంవత్సరం మళ్లీ అదే తీవ్రతతో వస్తూ ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని, ఆర్థిక వ్యవస్థను, నగరాల జీవన ప్రమాణాలను దెబ్బతీస్తోంది. ప్రభుత్వం అనేక పర్యావరణ విధానాలను రూపొందించినప్పటికీ, వాటి అమలులో కనిపిస్తున్న లోపాలు సమస్యను మరింత క్లిష్టం చేస్తున్నాయి. కాలుష్య తగ్గింపుకు చేసిన చర్యలు ఎక్కువగా తాత్కాలికంగానే ఉండటం వల్ల, శాశ్వత పరిష్కారం ఇంకా అందని ద్రాక్షగా మారింది.
దేశంలోని ప్రధాన మెట్రో నగరాలు ఢిల్లీ, ముంబై, కోల్‌కతా, బెంగళూరు ప్రతి ఏడాది శీతాకాలం వచ్చేసరికి ప్రమాదకరమైన స్థాయిలను నమోదు చేస్తాయి. పంట అవశేషాల దహనం, వాహనాల పెరుగుదల, పరిశ్రమల ఉద్గారాలు, నిర్మాణ ధూళి ఇవన్నీ కలసి తీవ్రమైన వాయు కాలుష్యానికి దారితీస్తున్నాయి. విధానాలు ఉన్నప్పటికీ, సమన్వయ లోపం, బాధ్యతల స్పష్టత లేకపోవడం సమస్యను మరింత పెంచుతున్నాయని నిపుణులు ప్రశ్నిస్తున్నారు.
పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖలు అనేక చర్యలు ప్రకటించినప్పటికీ, ఎక్కువగా అవి ప్రతిస్పందనా చర్యలే.

ఉదాహరణకు AQI పెరిగిన తరువాత వాహనాల పరిమితి, కట్టడాలపై తాత్కాలిక నిషేధం, పరిశ్రమలపై రోజువారీ తనిఖీలు ఇవి శాశ్వత పరిష్కారాలు కావు. సమస్య మూలానికి వెళ్లే ప్రయత్నం తక్కువగా కనిపిస్తోంది. ఫార్మ్ ఫైర్ింగ్‌కు శాస్త్రీయ పరిష్కారాలు అందించకపోవడం, పట్టణ రవాణా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయకపోవడం ఈ లోపాల ప్రధాన కారణాలుగా నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
పాలసీల అమలులోని మరో ప్రధాన సమస్య రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మరియు కేంద్రం మధ్య సమన్వయం లోపించడం. వాయు కాలుష్యం సరిహద్దులు గుర్తుపట్టదు; ఒక రాష్ట్రం తీసుకోని చర్యలు పక్క రాష్ట్రంలో ప్రభావం చూపుతాయి. కానీ సమగ్ర ఆపరేషనల్ ప్లాన్ లేకపోవడం వల్ల కాలుష్య నియంత్రణ చర్యలు విభజితంగా, అసమర్థంగా మారుతున్నాయి. ఇది దేశం మొత్తం ఎదుర్కొనే సమస్య అయినప్పటికీ, పరిష్కారం మాత్రం ప్రాంతాలవారీగా విడిపోయి పోతుంది.
ఇంతలో, భారత యువతలో కూడా వాయు కాలుష్యం ప్రభావం తీవ్రంగా పడుతోంది. శ్వాసకోశ సమస్యలు, అలర్జీలు, దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలు చిన్న వయసు నుంచే కనిపిస్తున్నాయి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం, భారతదేశం సంవత్సరానికి లక్షలాది మరణాలను వాయు కాలుష్యం కారణంగానే ఎదుర్కొంటోంది. ఆరోగ్యంపై పడుతున్న ఇది భారీ భారం మాత్రమే కాదు; దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా దీర్ఘకాలిక ప్రభావం చూపే విషయం.
శాశ్వత పరిష్కారాల కోసం నిపుణులు మూడు ప్రధాన దిశలను సూచిస్తున్నారు. మొదటిది పరిశ్రమల కోసం కఠిన ఉద్గార నియంత్రణను అమలు చేయడం. రెండవది పబ్లిక్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్‌ను అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అభివృద్ధి చేసి, వ్యక్తిగత వాహనాల ఆధారాన్ని తగ్గించడం. మూడవది. పంట అవశేషాల నిర్వహణకు రైతులకు శాస్త్రీయ, ఆర్థిక పరమైన ప్రత్యామ్నాయాలను అందించడం. ఈ మూడు అంశాలను సమగ్రంగా అమలు చేస్తేనే వాయు కాలుష్యానికి శాశ్వత పరిష్కారం కనిపిస్తుందని నిపుణుల అభిప్రాయం.

మొత్తం మీద, భారత పర్యావరణ విధానాలు ఉండటం సమస్య కాదు; అవి నేలమీద ఎలా అమలవుతున్నాయి అనేది ప్రధాన సమస్య. శాశ్వత పరిష్కారం కోసం ప్రభుత్వం, పరిశ్రమలు, రైతులు, పౌరులు అందరూ కలసి పనిచేయాలి. విభజిత చర్యలు కాకుండా సమగ్ర జాతీయ ప్రణాళికే భారతదేశాన్ని వాయు కాలుష్య సంక్షోభం నుంచి బయటపడేసే మార్గం. నిజమైన మార్పు కోసం సంకల్పం అవసరం; లేకపోతే ప్రతి శీతాకాలం ఇదే కథ మళ్లీ మళ్లీ పునరావృతమవుతుంది.